10 lat łódzkiej „Kameny”, dostałam zaproszenie, pojechałam, pstryknęłam foty, porozmawiałam ze znajomymi poetami. Zawsze mnie poruszają takie wydarzenia. Wielki plus dla szefa „Kameny” Stanisława Średzińskiego, który pamiętał o ludziach współpracujących z pismem i fundacją. Były pamiątkowe dyplomy i statuetki. Było muzycznie, lirycznie i satyrycznie. Impreza zaczęła się i zakończyła w zapowiadanym czasie, rzadko się zdarza taka celność w ustalaniu ram czasowych.

Festiwal w Cluj-Napoca przebiegał w przyjaznej atmosferze. Nie obyło się bez niespodzianek, bowiem po pierwsze zwolniono nas z obecności na debatach filozoficznych, które odbywały się jedynie w języku rumuńskim, w tym czasie mogłyśmy zwiedzać miasto – historyczną stolicę Transylwanii, wpaść na kawę do kawiarni na placu tuż obok katedry św.Michała i imponującego pomnika króla Macieja Korwina, poszwendać się po uliczkach, popodziwiać architekturę, popstrykać fotki. Po drugie miałyśmy okazję poznać interesujących poetów i poetki (m.in. Adriana Suciu, Mariusa Ghiberdica, Violetę Anciu, Nicoletę Craete, Balazsa Attilę, Mirceę G. Florescu, a także dwie przesympatyczne Włoszki – Lucillę Trapazzo, Sabrinę De Canio). Oczywiście podczas posiłków konwersacje odbywały się w języku angielskim, którym obecni władali mniej lub bardziej biegle (ja mniej), w każdym razie dogadywaliśmy się. Dwukrotnie miałyśmy okazję zaprezentować swoją twórczość, co zostało uwiecznione przez organizatorów i ruszyło w eter. Nasze wiersze zostały przełożone na język rumuński i odczytane przez poetkę i tłumaczkę Nicoletę Craete, my czytałyśmy po polsku. Jest szansa, że kolejne utwory zostaną przełożone i opublikowane w Rumunii.

Inicjatorką naszej wyprawy i pośredniczką w przekazaniu zaproszeń do Cluj-Napoca dla mnie i Agnieszki Herman była, jak często siedziało w przeszłości, Alicja Maria Kuberska, dla której spotkanie z kilkoma twórcami nie było pierwsze.

czasem zdarzają się zaległości, tak było w Turcji na festiwalu poezji poświęconemu poecie Nazimowi Hikmetowi

przylot i hotelowe okoliczności przyrody

Starzy i nowi znajomi

festiwalowo

wycieczkowo i hotelowo

PPG tym razem ruszyło na kraniec Polski, na Warmię tuż przy granicy. Okazuje się, że miejsce, które wypatrzyła Renata, było absolutnie wyjątkowe. Stary folwark wyremontowany i zaaranżowany pod potrzeby mieszkańców i osób wypoczywających. Do tego cisza, spokój, okolica naprawdę z dala od zgiełku. Nic więc dziwnego, że PPG-owcom wcale nie chciało się ruszać gdzieś dalej, by poznawać okolicę. Zostawiliśmy to na następny rok, gdyż wspólną decyzją powtórzymy pobyt na nasze 20-lecie.

Tak jak zawsze przyświecał nam motyw przewodni – tym razem – piraci, wikingowie, marynarze. Trzeba przyznać, że wszyscy dołożyli starań, by zaopatrzyć się w stosowne stylizacje. Gospodarze byli otwarci na nasze zwariowane pomysły i wszystko przebiegło w radosnej atmosferze. Nagadaliśmy się ze sobą na tematy ważne i mniej ważne. Udało się oderwać od spraw codziennych. Nie mogło zabraknąć spotkań autorskich, w tym roku wytypowany został Arek Irek, a jego spotkanie poprowadziła Renata Mszyca, natomiast prowadzenie spotkania z Romanem Rojewskim przypadło w udziale mnie.

Nietypowo mieliśmy dwie kolacje galowe, a to z tej przyczyny, że jedna była „weselna”, bowiem jedna z członkiń grupy niedawno wyszła za mąż i właśnie świętowała swoją papierową rocznicę zawarcia związku. Było uroczyście, smacznie i bardzo „perłowo”. Druga „galówka” była wykwintnie rybna, o co postarali się nasi cudowni gospodarze. Pogodne nastroje dopisywały wszystkim, zabawa była więc przednia.

Pamiątkowe muszle z perłą przygotowała Majka Kuczara, tudzież pirackie tablo. Zabraliśmy ze sobą również słodkie wspomnienie w postaci miodu z pasieki naszej gospodyni Idalii i Marka.

W każdym kątku posiadłości widać dbałość o szczegóły i wysublimowany smak urządzających to niezwykłe miejsce. Dobrze będzie wrócić za rok i uścisnąć nowych-starych znajomych, bowiem za ten czas odmłodnieliśmy o wiele lat.

Najpierw było zaproszenie od Any (dawno się nie widziałyśmy), później ustalenie czy uda się mnie dostarczyć na miejsce. Odpowiedź, że jest podwózka, dokooptowanie Asi do grupy. Decyzja organizatorów, że prezentują się zlotowcy, przesłanie fotki i mini bio, plakat zapowiadający imprezę się rozrastał. Na Fb zapowiedzi poszczególnych uczestników, fotki i notki, plakaciki indywidualne. A jeszcze później wszystko według programu. Chociaż zajęłam chyba więcej czasu niż przewidziane 15 minut, (jednak bez protestów współwystepujących). Wieczorem ognisko i kolejne mówienie wierszy, rozmowy, grill. Kolejnego dnia spływ kajakowy, ale nie bez (niespodziewanego) performance’u. Czytanie wierszy na metalowym moście – zupełna nowość, ale wszyscy byli w nastroju akceptującym pomysły Basi. Na zakończenie – malowanie na ścianie.

Trzeba przyznać, że Basia i Jacek – artystyczne dusze – doskonale potrafią zaplanować imprezę, ale i „zarządzić” spontanem.

„Poezja wpisana w miasto Czechowice-Dziedzice, Bielsko-Biała, Libiąż 2024” – to hasło tegorocznego festiwalu. Poezja wpisana w miasta Czechowice-Dziedzice i Bielsko-Biała była od dawna. Wszyscy kochaliśmy Festiwal Poezji Słowiańskiej – starszego brata „tegoroczniaka”, do którego dobił przyjazny słowom Libiąż. A że stara miłość nie rdzewieje, to i rok 2024 okazał się dla poezji łaskawy. Za sprawą Ryszarda Grajka, Bogusławy Chwierut i ich „sztabów” wspierających, grono entuzjastów i sympatyków chętnie udzieliło logo, tudzież uchyliło drzwi do swoich siedzib.

Pretekstem do obcowania z poezją i poetą przez wielkie „P” był ustanowiony przez Senat RP Rok Czesława Miłosza. Uczestnikom festiwalu dane było wysłuchać wspomnień Barbary Gruszki-Zych i Romualda Mieczkowskiego, którzy osobiście znali noblistę i widywali go niejednokrotnie. Pojawiły się poza książkowe fakty i  anegdoty, dodatkowo zorganizowano sesję naukową, podczas której wykład wygłosił prof. dr hab. Marek Bernacki. Czesław Miłosz zagościł też na łamach promowanego podczas festiwalu kwartalnika literacko-artystycznego Post Scriptum. Na festiwal przyleciała z  Londynu naczelna redaktor pisma, poetka, tłumaczka, autorka ilustracji do książek i projektantka okładek Renata Cygan, z Bańskiej Bystrzycy (Słowacja) przybył także lubiany i ceniony poeta Mirosław Kapusta – organizator festiwalu Ars Poetica Neosoliensis. Na chwilę zajrzała jako widz i słuchaczka Zuzanna Gupta z synem, od pewnego czasu zamieszkała w Agrze w Indiach, a zajmująca się wraz z mężem Anilem Guptą pomocą ubogim dzieciom. Z Płovdiv z Bułgarii przyleciała nasza ulubiona tłumaczka Teresa Moszczyńska-Lazarowa.

Przybyli poeci z całej Polski, zawitali do szkół w Czechowicach-Dziedzicach (Liceum Ogólnokształcące im. Marii Curie-Skłodowskiej) i Bielsku-Białej (Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Juliana Fałata, Zespół Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych).

Poezja wpisała się w miasto również dosłownie. W ramach happeningu na chodnikach na Placu Bolesława Chrobrego w Bielsku-Białej pojawiły się wybrane cytaty z wierszy Czesława Miłosza, Juliusza Wątroby, Agnieszki Herman, Jerzego Handzlika, Ryszarda Grajka.

Oczywiście tradycyjnie odbyły się prezentacje poetyckie i poetycko-muzyczne gości festiwalowych w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach na dużej scenie oraz w Piwnicy Muz, w Książnicy Beskidzkiej w Bielsku-Białej, w Libiąskim Centrum Kultury.  Muzycznie zaistnieli Joanna i Janusz Szotowie, Krzysztof i Alicja Galasowie, Piotr Zemanek, zespół Movimento, Zuzanna Pytlowska, wszystkich nie wymienię.

Jako że Libiąż pojawił się w tej konfiguracji po raz pierwszy, zaserwowano nam spacer po okolicy, wizytę w Winnicy Libiąż i zwiedzanie kopalni Janina. Odbyło się podsumowanie konkursu „Satyra Urobkowa” a także wernisaż prac Janusza Ochockiego – artysty z Żarek k. Częstochowy.

Wieczorne długie rozmowy o poezji i życiu w Dworku Eureka w  Czechowicach-Dziedzicach dały nam wytchnienie od trudów codzienności i poczucie wielkiej wspólnoty.